خروج

مشخصات طرح

عنوان طرح : بررسی فراوانی وقوع خطاهای دارویی و وضعیت گزارش دهی آن از دیدگاه پرستاران براساس خود اظهاری در بیمارستاهای شهرستان خوی در سال 1390

بررسی فراوانی وقوع خطاهای دارویی و وضعیت گزارش دهی آن از دیدگاه پرستاران براساس خود اظهاری در بیمارستاهای شهرستان خوی در سال 1390	عنوان طرح
Survy frequency of medication error and reporting based on the self reporting nurses in the khoy haspital 2011	(عنوان طرح (انگليسي
ایمنی بیمار، خطاهای دارویی، گزارش دهی،پرستار	(واژگان كليدي (4-6 واژه
دانشگاه علوم پزشكي اروميه	سازمان اجرا کننده طرح
	نام ساير مراکز در صورت چند مرکزي
چاپ مقاله	نتايج طرح علاوه بر گزارش نهايي به چه صورتي ارائه خواهد شد
بخش درمان(پزشك-بيمار)	چه گروهي از نتايج طرح مي‌توانند منتفع گردند؟
منطقه ايي	نتايج طرح در چه محدوده جغرافيايي کاربرد خواهد داشت؟
	- فهرست پژوهشهاي قبلي که محقق به عنوان مجري بوده و متون منتشر شده (کتاب، مقاله و ...) مجري در 5 سال اخير:
خطاهای دارویی از چالشهای مهم تهدیدکننده نظام سلامت در تمام کشورها است از شایعترین خطاهای پزشکی شناخته شده میتوان به خطاهای دارویی اشاره کرد (1)(2)(3)(4).خطاهای دارویی خطاهای قابل پیشگیری میباشد که در نتیجه استفاده نادرست از دارو اتفاق افتاده و باعث آسیب به بیمار میشود(5)(6)(7).اخیرا خطاهای دارویی به علت شیوع زیاد،رایج بودن و خطرات بالقوه برای بیماران، شاخصی برای تعیین میزان امنیت بیمار محسوب میشود (2)(3). خطاهای دارویی در مراحل مختلف فرایند دارو دادن شامل نسخه نویسی،نسخه برداری از دستورات پزشک، توزیع و پخش دارو، مرحله دارو دادن به بیمار یا کنترل کردن داروها ممکن است اتفاق بیافتد(8). بر اساس تحقیقات صورت گرفته مشخص شده است که اکثر خطاها در زمان تجویز دارو ودادن دارو رخ میدهد(9).شش نوع شایع از خطاهای شناسایی شده در تجویز دارو عبارتند از:1)اشتباه در تجویز دارو 2)عدم رعایت زمان صحیح دارو 3)دارو دادن به میزان بیش از دستور درمانی تجویز شده 4)اشتباه در غلظت دارو 5)رعایت نکردن راه صحیح تجویز دارو 6)تحویل دادن دارو به بیمار دیگر به خاطر درست نشناختن بیمار (10).از آنجا که یکی از وظایف مهم پرستاران اجرای دستورات دارویی است لذا پرستاران نقش مهمی در ایمنی بیمار دارند. وقوع خطاهای دارویی باعث مشکلات جدی در سلامت عمومی شده و ایمنی بیمار را به خطر می اندازد(11). در انگلستان میزان خطاهای دارویی در کل 15% بوده که پرستاران 56% مسئول بروز این خطاها هستند(12).بر اساس مطالعات صورت گرفته در اروپا 14ـ28٪ بیماران بستری دچار خطاهای دارویی میشوند(13).در کشور ایران میانگین خطاها دارویی طی بررسی صورت گرفته در عرض سه ماه 5/19مورد و میانگین گزارش خطا3/1 بوده است(14). خطاهای دارویی منجر به افزایش هزینه های درمانی، افزایش مدت بستری و افزایش مرگ ومیر میشود(15)(16). بر اساس گزارشهای صورت گرفته 7 هزار مرگ در اثر خطاهای دارویی در ایالات متحده رخ میدهد (17)(2). 3/1 عوارض دارویی در ارتباط با خطاهای دارویی بوده که قابل پیشگیری میباشد(2).یکی از دلایل خطاهای دارویی مربوط به سیستم درمانی است، که شامل حجم کاری زیاد ،زیاد بودن ساعات کاری ، گردش شیفتها،نسبت زیاد بیمار به پرستار،حواس پرتی میباشد(18). گزارش خطاهای دارویی در سازمان مراقبت سلامتی فرایندی است که اغلب چشم پوشی میشود(19). مقاله اصلی ليپ leape در سال 1994 نشان داد که یک راه برای بررسی خطاها در مراقبت های سلامت وجود دارد و آن اين است که  بايد بر روی شناخت اشتباهات و یادگيری از آن ها بجای سرزنش افراد درگير تمرکز نمود(20)،در این راستا پژوهشی در شهر اراک در بین دانشجویان پرستاری صورت گرفته است که  بر اساس این تحقیق 34/48 درصد نمونه ها خطاهای دارویی رخ داده را گزارش نکرده اند(21).خطا می تواند در سطح فردی و در سطح سیستم تحلیل شود. در رویکرد فردی، خطاها به وسیله متخصصان بهداشت و درمان مسامحه کار که از روش های غیرایمن استفاده می کنند، رخ می دهند. مذمت مردم و فرهنگ تنبیهی، از مشخصه های اصلی این رویکرد به شمار می آیند. بررسی های بیشتر نشان داده رویکرد خطای فردی برای کاهش اشتباهات به شکست انجامیده است(8). رویکرد مبتنی بر سیستم فرض می کند که همه افراد ممکن است مرتکب اشتباه شوند و این گونه در نظر می گیرد که بیشتر خطاها توسط سیستم های معیوب ایجاد می شوند و آنها هستند که افراد را به سمت ارتکاب خطا یا ناتوانی در پیشگیری از آن رهنمون می کنند، البته این موضوع به این معنا نیست که افراد می توانند بی دقت باشند، بلکه هر فردی باید پاسخگوی اعمال خویش باشد، بنابراین رویکرد مبتنی بر سیستم بر پایه توسعه و بهبود بسیاری از موانع، زنگ خطرها و تدابیر به منظور پیشگیری از رخداد خطا بنا شده است. پرستاران زمانی اشتباه خود را گزارش میکنند که احساس امنیت کنند و گزارش  اشتباه نتایج زیانباری برای آنها به دنبال نداشته باشد0 مرکز ملی حفظ امنیت بیماران در جهت بهبود وضعیت گزارش اشتباهات بالینی پیشنهاد کرده است که نه تنها نباید کسی را به خاطر خطایی که گزارش کرده سرزنش کنیم بلکه بایدمحیطی امن ایجاد شود که خطا به راحتی در آن گزارش شود(22).   کنترل خطاهای دارویی از اهمیت زیادی برخوردار است ،زیرا علاوه بر هزینه زیاد، بر وضعیت سلامتی بیماران آثار سوء دارد که در نطام سلامت کشورها از الویت زیادی برخوردار است(23).تعیین شیوع و نوع اشتباهات  میتواند منجر به پیشنهاد و یا اتخاذ تصمیمهای مناسب و ایمن دارو دادن جهت پیشگیری از اشتباهات دارویی و در نتیجه افزایش کیفیت مراقبت و امنیت برای بیماران شود(24).برگزاری کلاس های بازآموزی، بهبود ارتباطات میان همکاران،بازخورد مناسب مدیران در برابر گزارش خطاهای دارویی، تشویق پرسنل،آموزش کافی برای مدیران وکارکنان در بدو استخدام ،میزان هزینه ها را کاهش داده و باعث رضایت کارکنان و بهبود گزارش خطاهای دارویی میشود(19). دلایل زیادی برای عدم گزارش یا گزارش کمتر از میزان واقعی خطاهای دارویی وجود دارد،این موضوع در کشور ما نیز نیاز به توجه فوری دارد. برای شناسایی بهتر خطاهای دارویی باید موانع گزارش دهی در این حوزه را مورد بررسی قرار داده و در رفع آنها اقدام نمود بنابران با توجه به مطالب فوق الذکر بر آن شدیم که تحقیقی با هدف تعیین  فراوانی وقوع خطاهای دارویی و وضعیت گزارش آن و علل عدم گزارش انجام دهیم.	بيان مسئله (Problem Statement)
) مطالعه توصیفی ـ تحلیلی توسط سودابه جولایی وهمکاران(1388)باهدف تعیین وقوع و گزارش خطاهای دارویی پرستاران و ارتباط آن با شرایط کاری انجام شد.تعداد نمونه های پژوهش 286پرستار بوده و از نمونه گیری چند مرحله ای استفاده شده است، ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه متشکل از سه قسمت(بخش اول مربوط به اطلاعات دموگرافیک،بخش دوم مربوط به خطاهای دارویی و بخش سوم شرایط مربوط به شرایط کار پرستاران) بود.نتایج نشان داد که میانگین خطاهای دارویی پرستاران در عرض سه ماه 5/19 مورد و میانگین گزارش خطا 3/1 مورد بود. وقوع خطاهای دارویی با شرایط کاری پرستاران از نظر آماری ارتباط معناداری را نشان داد(0001/0 )ولی این ارتباط بین گزارش خطاها و شرایط کاری وجود نداشت(255/0).   2)مطالعه توصیفی ـ تحلیلی توسط استراتون و همکاران (2004)با عنوان «بررسی میزان گزارش دهی خطاهای دارویی توسط پرستاران بخش کودکان » در کلرادوی آمریکا انجام شد.هدف اصلی این پژوهش تعیین میزان گزارش خطاهای دارویی رخ داده،موانع عدم گزارش خطاهای دارویی و مقایسه میزان گزارش یافته ها ی پرستاران بخش کودکان با بخش بزرگسالان بود. تعداد نمونه های این پژوهش 284 پرستار (227 پرستار از بخش بزرگسالان و57 پرستاراز بخش کودکان)بود.پرسشنامه مورد استفاده شامل سه قسمت ،اطلاعات دموگرافیک ،فراوانی وقوع خطاهای دارویی گزارش شده، علت و موانع عدم گزارش خطاهای دارویی بود.نتایج نشان داد که 67٪ از میزان خطاهای رخ داده توسط پرستاران بخش کودکان  و 56٪ از کل خطاها در بخش بزرگسالان گزارش میشود.موانع عدم گزارش خطاها بیشتر به عوامل مربوط به سیستم بوده و عوامل مربوط به خود پرستار بیشتر مربوط به ترس پرستاران از عواقب گزارش و ترس از برچسب بی لیاقتی و بی کفایتی از طرف همکاران گزارش شد.     3)مطالعه ای تحت عنوان شناسایی موانع  عدم گزارش خطاهای دارویی توسطHondler و همکاران در سال2007 انجام شد.هدف اصلی این مطالعه بررسی موانع عدم گزارش خطاهای دارویی در سطح  سیستم و سطح فردی بود.شرکت کننده های این پژوهش پزشکان، پرستاران وفارماکولوژیست ها بودند.ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه ای متشکل از 20 آیتم بود که توسط 28 نفر از شرکت کننده های فوق تهیه شده بود.نتایج این پژوهش نشان داد که 70 % (14 آیتم )موانع عدم گزارش خطاهای دارویی قابل اصلاح بوده که نیاز به اقدام فوری داشتند ،که 9 مورد از آنها به عنوان موانع سازمانی و 5 مورد موانع در سطح فردی بودند.در این مطالعه مشخص شد که 3مورد از موانع عدم گزارش خطاهای دارویی نیاز به توجه فوری داشته و نسبت به سایر موارد قابل اصلاح تر میباشند وکه شامل:1)عدم وجود سیستم ثبت وگزارش خطاهای دارویی 2)عدم اطلاع در مورد نحوه گزارش خطاهای دارویی 3)عدم بازخورد مثبت در برابر گزارش خطاهای دارویی رخ داده.از بین 20 آیتم،6مورد مربوط به عوامل آگاهی بودند که فقط 2 مورد مربوط به موانع سازمان بود(18). 4)مطالعه ای توصیفی ـ تحلیلی توسط آذر طل و همکاران در سال 1389 با هدف تعیین علل و عوامل موثر بر عدم گزارش اشتباهات دارویی کارکنان پرستاری در بیمارستان بهارلو انجام شده است .تعداد نمونه های این پژوهش 200 نفر پرسنل پرستاری بود که به روش سر شماری صورت گرفته است، 140 نفر برای شرکت در این پژوهش اعلام آمادگی نمودند.ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه ای بر اساس مقیاس 5 درجه ای لیکرت بود.این پرسشنامه متشکل از سه حیطه شامل ترس از پیامدهای گزارش دهی، عوامل مدیریتی، فرآیند گزارش دهی بود.یافته ها  نشان داد که حیطه عوامل مدیریتی مهمترین علت گزارش نکردن اشتباهات دارویی بود.پرستارانی که با حیطه های ترس از پیامد گزارش دهی و عوامل مدیریتی به عنوان دلایل عدم گزارش اشتباهات دارویی توافق داشتند اغلب شیفت در گردش مشغول به ارائه خدمت بوده و استخدام آنها پیمانی بودند، که بین آنها ارتباط معناداری وجود داشت(23). 5)مطالعه ای توصیفی – تحلیلی توسط آنن با عنوان «بررسی آگاهی پرستاران از خطاهای دارویی» در سال 2003  در کالیفرنیا انجام شد. در این مطالعه از 16 بیمارستان 1000 پرستار بر اساس نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند.یافته ها نشان داد که آگاهی  پرستاران در مورد علل و گزارش خطاهای دارویی متفاوت است.دلایل آنها برای خطاهای دارویی شامل ناخوانا بودن دست خط پزشک بوده ،حواس پرتی،خستگی بود.در این مطالعه مشخص شد که 6/45% پرستاران معتقد بودند که خطاهای دارویی گزارش میشود.دلایل عدم گزارش ترس از مدیران و بازخورد ضعیف گزارش شد(24).	بازنگري متون علمي ‌(Literature review)
پرستاري و مامايي اروميه	دانشکده / مرکز هدف
	گروه هدف
كاربردي	نوع طرح
مقطعي	نوع مطالعه
خطاهای دارویی از عوامل تهدید کننده امنیت بیماران است.برای بهبود و اصلاح ایمنی بیمار شناخت علل و چرایی رخداد اشتباهات توسط افراد حرفه ای برای درک ضعف طراحی سیستها و دیگر عوامل موثر در بروز خطاها در نظام مراقبت های سلامت ضروری میباشد.اگرچه اشتباهات واقعیات زندگی هستند، آثار و عواقب آنها بر روی بیماران میتواند مخرب باشد. کارکنان حرفه های مراقبت سلامت لازم است چگونگی و چرایی سيستمی رویدادها و علل اشتباهات را به نحوی بشناسندکه بتوانند ازآن ها درس بياموزند و از بروز آن ها پيشگيری کنند.لذا این پژوهش باهدف تعیین فراوانی وقوع خطاهای دارویی و چگونگی گزارش دهی آن و علل عدم گزارش از دیدگاه پرستاران در بیمارستانهای شهرستان خوی در سال1390 صورت میگیرد. مواد و روش ها: پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی- تحلیلی است. جامعه پژوهش کلیه پرستاران شاغل در بیمارستانهای شهر خوی سال1390 می باشد. واحد های مورد پژوهش تمام پرسنل پرستاری با حجم 350 نمونه می باشند که دیدگاه پرستاران نسبت به وضعیت گزارش دهی و فراوانی وقوع خطاهای دارویی از طریق پرسشنامه بررسی خواهد گردید.داده های جمع آوری شده با نرم افزار SPSS (ver 16)و روش های آماری توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل خواهد شد.	اهميت بحث، ضرورت طرح و روش اجرا (به صورت خلاصه حداکثر در 200 کلمه به زبان فارسي نوشته شود (

بازگشت